lausdeo.punt.nl
Orgel en organist

Orgel en organist staan niet voor niets in één hoofdstuk: zij zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en dat is op zondagmorgen tijdens de hoogmis goed te horen; iedere viering met organist Ton Schoen is een muzikaal feest!

Het orgel van de parochie in Uitgeest is een Adema orgel, gebouwd door de gebroeders Piet en Karel Adema. Zij begonnen hun orgelmakerij in Leeuwarden in 1855. Het orgel stamt uit 1898 en is voorzien van een progressief pneumatisch systeem. Er is een berichtje gevonden uit de tijd dat het orgel in gebruik genomen werd. Een citaat hieruit: ‘Aan de pneumatische speeltafel regeert de organist gemakkelijk de twintig registers, verdeeld over twee klavieren en pedaal, en kan door zeven pneumatische drukknoppen en vier pneumatische treden verschillende combinaties en het volle werk bij afwisseling doen intreden. De aangename speelaard en de onberispelijke aanslag pleiten in alle delen voor dit systeem.’

Bovenstaande specificaties zullen niet voor iedereen veelzeggend zijn, komt u vooral eens luisteren op zondagmorgen om te genieten van de prachtige warme, rijke en gevarieerde klank!

Onze organist bespeelt het orgel niet alleen met veel passie, maar zet zich ook met grote ijver in voor de komende restauratie van het orgel. Daarvoor is veel geld nodig. Regelmatig organiseert Ton Schoen een orgelconcert voor dit doel en haalt, met behulp van de orgelcommissie, op alle andere denkbare manieren geld op voor de ‘orgelpot’. 

 

Ton Schoen aan het woord:

“Mijn eerste interesse voor het kerkorgel ontstond in de Nederlands Hervormde kerk in Wormer, waar ik als kind vaak kwam. Mijn orgelstudie heb ik gevolgd bij van Rees in Krommenie. Vanaf 1970 volgde ik orgelles en later ook pianolessen. Ik heb een tijd gespeeld in de Nederlands Hervormde kerk in Wormer. Daarna werd ik organist van het Liturgisch koor in de Maria Magdalena kerk in Wormer. In 1985 volgde daar de benoeming bij het St. Caeciliae koor o. l. v. Marcel Joosen. In 2005 begon ik in de St. Johannes de Doper kerk in Mijdrecht-Wilnis als organist van het St. Caeciliae koor. Echter de afstand Zaandam- Mijdrecht nam veel reistijd, en daarom zocht ik het dichter bij huis.

Dat werd per 1 maart 2010 de parochie in Uitgeest. Dit Adema orgel is een maatje groter, romantisch van aard en een ware ‘kleurendoos’ als het gaat om de registers en dispositie. Je kunt zeggen dat orgel spelen een uit de hand gelopen hobby is, maar wel een hele leuke!” 

Een oud koorlid zegt: “De achternaam ‘Schoen’ betekent in oude Duitse spelling ‘schön’, en dat past precies bij hoe Ton presteert.” 

Voor meer specifieke informatie over het orgel en Ton Schoen verwijs ik u graag naar het prachtige door Ton Brakenhoff en Klaas Mors gemaakte boek: ‘De geschiedenis van een kerkkoor’. U kunt dit boek bestellen door te mailen naar: tonbrakenhoff@tele2.nl

 

Een terugblik op het inspelingsconcert op 22 mei 2016

Beste Parochianen,

Met groot genoegen en plezier kijken wij terug op het inspelingsconcert wat op zondagmiddag 22 mei is gehouden bij gelegenheid van de officiële overdracht en presentatie van het Adema orgel aan het bestuur en de Parochie.

De ceremoniemeester Frans Eekels liet zich niet onbetuigd om het publiek op een humoristische kort en bondige wijze door het programma te loodsen.  De voorzitter van ons locatie team, Teun Jonker, nam het publiek mee om in vogelvlucht  de gebeurtenissen die vooraf gingen aan deze restauratie weer te geven en gaf ook aandacht aan het nieuwe koororgel, waarbij wederom waardering en dank werd uitgesproken aan een ieder die aan de restauratie heeft meegewerkt. 

De grootgebruikers van het orgel, de Cantorij en Laus Deo zongen motetten uit het vaste repertoire, maar deden dat bij het nieuwe Adema koororgel, daarmee werd ook dit orgel in de feestvreugde betrokken.

Een mooi moment voor de Parochie was de inzegening van het gerestaureerde orgel door Pastoor Kaleab, zoals hij zei; we wensen dat het orgel veel harmonieuze akkoorden zal voortbrengen, we kunnen u verzekeren dat dit zeker niet aan het orgel ligt en dat als de organist van goede zin is, dat ook zeker gaat lukken.

Door de directeur van Adema’s Kerkorgelbouw, Ronald van Baekel, werd in een leerzame en informatieve toelichting de dispositie van het orgel doorgenomen. De pijpen families, zoals o.a Fluiten 16 voet, 8 en 4 voet, Praestanten, Strijkers en Tongwerken, werden afzonderlijk en in combinatie door Ton van Eck ten gehore gebracht. Op de improvisatie van de melodie “God groet u zuiv’re bloemen” hoorden we de zuiv’re klanken van de verschillende registers en combinaties daarvan.

Na dit gedeelte van het programma was het de tijd om het orgel in al z’n klankkleuren  te laten horen. Ton van Eck deed dat op zijn eigen enthousiaste en virtuoze manier. Het programma wat hij had samengesteld in overleg met de orgel commissie begon met een Preludium en Fuga van Bach, dan blijkt dat ook Bach heel goed gespeeld kan worden op dit orgel en dat het plenum van het hoofdwerk hierbij  heel mooi tot klinken komt.

In Consolation no. 4  van Frans Liszt konden in alle rust de mooie grondstemmen, met name de nieuwe Violon, beluisterd worden.  In het Scherzo van Albert Alain werd duidelijk dat de orgel mechaniek zeer snel en accuraat geworden is, mede natuurlijk door toedoen van Ton van Eck zelf, waarmee de fluiten en de Voix céleste heel mooi voor de dag kwamen. Nu was het de beurt aan de tongwerken. De Fagot-Hautbois werd als solo register bespeeld in de Prélude Fugue et Variation van César Franck met begeleiding van de Fluit harmonique op het hoofdwerk. Een bekende melodie die zeker herkend zal zijn. In het tweede stuk van Franck kwam de Vox humana heel mooi naar voren, zeker toen ook de tremulant daarbij een zweving gaf aan de klank. Het laatste stuk in vier delen was van Léon Boëllmann. Een statig begin met het volle Hoofdwerk, een dansend menuet met grondstemmen en fluit en het derde deel op het Réciet, boven klavier, met de Strijkers. (dit deel heeft u ongetwijfeld herkend omdat dit al vaker in de kerk heeft geklonken) en dan het laatste deel met Tongwerken en het volle orgel met in het pedaal als bas lijn een prachtig thema.

Uit dit concert blijken de grote mogelijkheden en de klankkleuren die het orgel rijk is.

Als laatste werd de koperen plaquette onthuld waarop als aandenken  alle namen staan gegraveerd van een ieder die in welke vorm dan ook heeft bijgedragen om de restauratie mogelijk te maken.

Zoals de voorzitter in de openingstoespraak al aangaf zijn we financieel nog niet helemaal rond. Daartoe waren voor en na het concert pijpen van het vrijgevallen register Sexquialter te koop en een boekje met de geschiedenis van het orgel. Er zijn nog boekjes en orgelpijpen over en indien u dat nog wilt kunt u die nog in de kerk verkrijgen.

Het was een mooie muzikale en gedenkwaardige dag. Dank aan het bestuur om deze inspeling zo te omlijsten en te laten plaatsvinden, met een prima verzorgde catering waarbij velen meehielpen om een ieder van nat en droog te voorzien en vele parochianen nog even bleven om na te praten. Dank aan de organist Ton van Eck en aan de orgelbouwer Adema met Ronald van Baekel en zijn mensen. Dank aan u allen dat u geweest bent en mede mogelijk hebt gemaakt dat deze restauratie kon plaatsvinden door giften en meewerken in welke vorm dan ook.

Wij hebben er meer dan van genoten en naar verluidt het publiek ook.

Namens de orgelcommissie.

Ton Schoen en Wim Noom 

Ook nieuw:

Ook nieuw is het kleine koororgel, eveneens een Adema-orgel. Dit is een gift uit een bejaardenhuis waar we heel blij mee zijn!  Drie parochiekoren , Laus Deo gemengd, Laus Deo Heren en de Cantorij hebben op 22 mei elk een lied gezongen met begeleiding van dit kleine prachtige orgel.

 

Domeinregistratie en hosting via mijndomein.nl